Ung thư tuyến tiền liệt là một căn bệnh ung thư khá phổ biến ở nam giới. Căn bệnh này gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng nhưng nếu được phát hiện và điều trị kịp thời thì bệnh có thể khỏi hoàn toàn.

Ung thư tiền liệt tuyến là gì?

Tuyến tiền liệt là một tuyến chỉ có ở nam giới, nằm bên dưới bàng quang, phía trước ruột già. Tuyến tiền liệt bao quanh niệu đạo, có vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình sinh sản, đây là cơ quan sản xuất ra tinh dịch và vận chuyển tinh trùng.

Ung thư tuyến tiền liệt hay còn gọi là ung thư tiền liệt tuyến là căn bệnh thường gặp ở nam giới, gây ra bởi sự phát triển bất thường hoặc mất kiểm soát của các tế bào tuyến tiền liệt. Thông thường, bệnh phát triển chậm ở giai đoạn đầu, nếu phát hiện và điều trị sớm, người bệnh có thể sống thêm nhiều năm, thậm chí chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu không được điều trị, bệnh có thể tiến triển rất nhanh, thậm chí có thể gây tử vong. Ung thư tuyến tiền liệt có thể di căn sang các khu vực khác, đặc biệt là đến xương và hạch bạch huyết, gây đau đớn, tiểu khó, khó quan hệ, rối loạn chức năng cương dương,…

Triệu chứng của ung thư tuyến tiền liệt

Tiểu khó

Tiểu khó là hiện tượng có cảm giác muốn đi tiểu nhưng không thể đi được, hoặc bị dừng lại đột ngột hoặc đi tiểu thường xuyên hơn. Một dấu hiệu khác là bạn cảm thấy rất khó để dừng lại. Tuyến tiền liệt bao quanh niệu đạo. Vì vậy, ngay cả một khối u rất nhỏ ở vị trí này cũng có thể cản trở quá trình tiểu tiện hoặc xuất tinh. Tuyến tiền liệt mở rộng ở nhiều nam giới khi họ già đi. Sự mở rộng này có thể gây ra các vấn đề tương tự về tiết niệu, có thể là viêm tuyến tiền liệt lành tính.

Đau khi đi tiểu

Nguyên nhân có thể do khối u tiền liệt tuyến chèn ép vào niệu đạo. Tuy nhiên, đau khi đi tiểu cũng là một triệu chứng của nhiễm trùng tuyến tiền liệt, được gọi là viêm tuyến tiền liệt hoặc tăng sản lành tính tuyến tiền liệt (BPH), là một sự phì đại không phải ung thư của tuyến tiền liệt. tê liệt.

Tình trạng đau khi tiểu là một trong những triệu chứng của bệnh ung thư tuyến tiền liệt

Tình trạng đau khi tiểu là một trong những triệu chứng của bệnh ung thư tuyến tiền liệt

Đi tiểu ra máu

Triệu chứng này ít phổ biến hơn, nhưng là lý do để đến gặp bác sĩ phụ khoa ngay lập tức. Không nhất thiết phải ra nhiều máu, đôi khi chỉ là một đốm máu hoặc màu hồng nhạt. Một số loại nhiễm trùng đường tiết niệu cũng có thể gây ra tình trạng đi tiểu ra máu, nhưng bác sĩ sẽ cần thực hiện các xét nghiệm để phân biệt với ung thư tuyến tiền liệt.

Khó khăn trong việc duy trì sự cương cứng

Khối u tiền liệt tuyến có thể ngăn chặn sự gia tăng lưu lượng máu đến dương vật, ngăn sự duy trì cương cứng cho đến khi xuất tinh. Tăng sản tiền liệt tuyến lành tính cũng có thể gây ra điều này. Do đó, đừng hoảng sợ mà hãy đi khám sức khỏe cẩn thận.

Máu trong tinh dịch

Giống như tiểu ra máu, dấu hiệu này không dễ nhận thấy. Đó không phải là một lượng máu quá lớn, chỉ đủ để làm cho tinh dịch có màu hồng hoặc thành vệt. Một số người bị đau khi xuất tinh.

Táo bón mãn tính và các vấn đề đường ruột khác

Tuyến tiền liệt nằm bên dưới bàng quang và phía trước trực tràng. Do đó, một khối u ở vị trí này có thể cản trở chức năng tiêu hóa. Táo bón mãn tính và các vấn đề về đường ruột cũng có thể là dấu hiệu ban đầu của ung thư ruột kết. Theo nguyên tắc chung, nếu bạn đang bị táo bón hoặc các triệu chứng đường ruột khác không biến mất khi bạn thay đổi chế độ ăn uống, bạn nên đến gặp bác sĩ.

Thường xuyên đau lưng, hông và đùi trên

Một dấu hiệu phổ biến của ung thư tuyến tiền liệt là đau lưng, vùng chậu và hông. Bạn thường không thể giải thích được cơn đau. Một cách để phân biệt giữa đau thần kinh tọa và đau thắt lưng là cơn đau âm ỉ. Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết bất kỳ cơn đau thắt lưng hoặc đau hông không rõ nguyên nhân nào cũng nên đi khám.

Tình trạng tiểu đêm và tiểu són

Tiểu đêm: Là một trong những triệu chứng ít được chú ý mà nam giới nhớ đến khi được chẩn đoán mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Nếu bạn thấy mình thức dậy nhiều hơn một lần mỗi đêm để đi tiểu, hãy đến gặp bác sĩ ngay lập tức.

Tiểu són: Một số ít nam giới bị rò rỉ nước tiểu không tự chủ. Triệu chứng này không phổ biến lắm nhưng cũng cần lưu ý.

Nguyên nhân gây nên tình trạng ung thư tiền liệt tuyến

Hiện nay, người ta vẫn chưa xác định được nguyên nhân gây ra bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, căn bệnh này đã được chứng minh là có liên quan mật thiết đến một số yếu tố như sau, bao gồm:

Tuổi tác: Đàn ông càng lớn tuổi càng có nguy cơ mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Dưới 54 tuổi chỉ có 10% các trường hợp được chẩn đoán, nhưng con số đã tăng lên 65% ở những người 55-74 tuổi.

Chủng tộc: Đàn ông da đen có nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt cao hơn đàn ông da trắng ở cùng độ tuổi. Ở người châu Á, tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn người da đen và da trắng.

Tiền sử gia đình về bệnh tật: Nếu bạn có bố hoặc anh trai có tiền sử mắc bệnh thì nguy cơ mắc bệnh lên đến 2 – 3 lần.

Ung thư nội biểu mô tiền liệt tuyến: 25,8% – 51% ung thư nội biểu mô tiền liệt tuyến biệt hóa cao phát triển thành ung thư tuyến tiền liệt.

Một số yếu tố khác:

Hiện nay, các nghiên cứu đã làm sáng tỏ nhiều vấn đề về cơ chế bệnh sinh. Trong đó, có một số nguyên nhân liên quan đến một số gen trong quá trình sinh trưởng và phát triển của tế bào ung thư và các yếu tố nguy cơ như môi trường, tiếp xúc với hóa chất, chế độ ăn uống:

  • Nam giới thừa cân, béo phì.
  • Người thường xuyên ăn đồ chiên rán, thức ăn nhanh nhiều chất béo có hại.
  • Nam giới thường xuyên dùng chất kích thích, hút thuốc lá, uống nhiều bia rượu.
  • Những người điều kiện làm việc thường xuyên tiếp xúc chất phóng xạ.
  • các bệnh lây truyền qua đường tình dục, viêm tuyến tiền liệt, tắc ống dẫn tinh…

Ung thư tiền liệt tuyến có chữa được không?

Bệnh tuy khó điều trị và có diễn tiến phức tạp nhưng điều đáng mừng là nếu được phát hiện và điều trị tích cực, tỷ lệ sống lên đến 90%. Các bác sĩ cần phải loại bỏ hoàn toàn các tế bào ung thư và ngăn chặn ung thư lây lan bằng xạ trị, cắt bỏ hạch bạch huyết vùng chậu, v.v.

Nhưng khi ung thư đã chuyển sang giai đoạn cuối thì tỷ lệ chữa khỏi là rất thấp. Mặc dù các bác sĩ kết hợp điều trị bằng nhiều phương pháp nhưng khó có thể loại bỏ hoàn toàn tế bào ung thư tồn tại trong cơ thể. Do đó, ung thư dễ tái phát, xâm lấn nhiều cơ quan, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và sức khỏe của người bệnh. Do vậy, khi có những triệu chứng đáng nghi ngờ, bạn cần thăm khám bác sĩ để có những phương pháp điều trị kịp thời.

Ung thư tiền liệt tuyến tuy khó nhưng sẽ được chữa khỏi nếu điều trị kịp thời

Ung thư tiền liệt tuyến tuy khó nhưng sẽ được chữa khỏi nếu điều trị kịp thời

Cách để chẩn đoán bệnh ung thư này?

Triệu chứng lâm sàng

Các triệu chứng cơ thể thường gặp

Trong giai đoạn đầu của bệnh ung thư tuyến tiền liệt, các triệu chứng thường mơ hồ, hoặc tương tự như phì đại lành tính tuyến tiền liệt.

  • Các triệu chứng kích thích: tiểu nhiều lần, tiểu gấp, tiểu không tự chủ.
  • Triệu chứng chèn ép: Tiểu khó, phải rặn, tiểu sau cùng, tiểu không hết.
  • Nặng hơn có thể bị bí tiểu hoàn toàn hoặc không hoàn toàn, nhiễm trùng tiểu, tiểu máu.

Ở giai đoạn muộn, bệnh có các triệu chứng di căn ung thư:

  • Rối loạn tiểu tiện do khối u xâm lấn cổ bàng quang và làm hở niệu quản.
  • Di căn xương gây đau nhức xương. Nếu di căn cột sống có thể gây chèn ép tủy sống, liệt tứ chi.
  • Di căn đến các hạch bạch huyết vùng chậu, gây phù chân.
  • Xuất tinh ra máu nếu di căn túi tinh.

Thực thể: Bác sĩ sẽ khám tuyến tiền liệt qua trực tràng.

Hầu hết các bệnh ung thư tuyến tiền liệt xảy ra ở ngoại vi của tuyến tiền liệt và có thể được phát hiện bằng cách khám trực tràng. Có thể sờ thấy một nốt rắn trên nền của nhu mô tuyến mềm. Đôi khi toàn bộ tuyến là một khối rắn giống như đá, vượt ra ngoài ranh giới của tuyến. Khám trực tràng nghi ngờ là một chỉ định tuyệt đối của sinh thiết tuyến tiền liệt và là một yếu tố tiên lượng ung thư rất cao.

Các xét nghiệm cận lâm sàng

Thử nghiệm PSA để tìm kháng nguyên đặc hiệu cho tuyến tiền liệt

Việc phát hiện ra PSA đã mang lại một cuộc cách mạng trong chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt. Mức PSA được coi là một biến số độc lập và là một yếu tố dự đoán chính xác hơn ung thư tuyến tiền liệt so với khám trực tràng và siêu âm qua trực tràng. Tuy nhiên, mức PSA có thể tăng cao trong các trường hợp tăng sản lành tính tuyến tiền liệt, viêm tuyến tiền liệt và một số tình trạng không ác tính khác.

Hiện tại, nồng độ PSA để chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt vẫn còn nhiều tranh cãi. Tuy nhiên, người ta thấy rằng mức PSA càng cao thì tỷ lệ sống sót của ung thư tuyến tiền liệt càng lớn.

Chẩn đoán hình ảnh

Có nhiều phương tiện chẩn đoán hình ảnh như siêu âm ổ bụng, siêu âm qua trực tràng, chụp cắt lớp vi tính, chụp cộng hưởng từ. Mặc dù có độ đặc hiệu cao trong việc đánh giá sự xâm lấn ra ngoài tuyến tiền liệt và vào túi tinh, siêu âm qua trực tràng có độ nhạy thấp và xu hướng ung thư tuyến tiền liệt thấp hơn thực tế. So với siêu âm ổ bụng, siêu âm qua trực tràng và chụp cắt lớp vi tính, chụp cộng hưởng từ cho kết quả chính xác hơn trong việc đánh giá bệnh ở một hoặc hai thùy, xâm lấn ngoài tuyến hay túi tinh, cũng như xâm lấn các cơ quan lân cận.

Sinh thiết tuyến tiền liệt

Hiện nay, sinh thiết tuyến tiền liệt có hướng dẫn bằng siêu âm (qua trực tràng hoặc tầng sinh môn) được coi là tiêu chuẩn. Tỷ lệ phát hiện ung thư tuyến tiền liệt dựa trên sinh thiết tầng sinh môn và trực tràng là tương đương nhau.

Sinh thiết tuyến tiền liệt được chỉ định dựa trên mức PSA và/hoặc nghi ngờ khi khám trực tràng. Các yếu tố như tuổi tác, bệnh đi kèm và kết quả điều trị cũng cần được xem xét. PSA nên được kiểm tra lại sau một vài tuần trong điều kiện tiêu chuẩn (không xuất tinh và không làm thủ thuật, chẳng hạn như cắt bỏ u, nội soi bàng quang, hoặc cắt bỏ qua đường tĩnh mạch, và không bị nhiễm nhiễm trùng đường tiết niệu) tại vị trí và phương pháp xét nghiệm giống như vị trí xét nghiệm trước.

Cần thăm khám sớm để phát hiện và điều trị kịp thời bệnh ung thư tiền liệt tuyến

Cần thăm khám sớm để phát hiện và điều trị kịp thời bệnh ung thư tiền liệt tuyến

Cách điều trị ung thư tiền liệt tuyến

Ung thư tuyến tiền liệt là khối u ác tính phát sinh từ các tế bào biểu mô của tuyến tiền liệt. Ung thư tuyến tiền liệt thường di căn đến các bộ phận khác của cơ thể, đặc biệt là đến xương, hạch bạch huyết… Nó có thể gây đau và khó khăn khi đi tiểu, quan hệ tình dục hoặc rối loạn cương dương…

Phẫu thuật điều trị ung thư tuyến tiền liệt

Mổ hở là phương pháp cổ điển trong điều trị ung thư tuyến tiền liệt khu trú với nhiều loại như:

  • Cắt tuyến tiền liệt triệt để (mở).
  • Cắt tuyến tiền liệt triệt để qua tầng sinh môn.
  • Nội soi cắt tuyến tiền liệt tận gốc qua phúc mạc.
  • Nội soi cắt tuyến tiền liệt tận gốc qua đường sau phúc mạc.
  • Cắt tuyến tiền liệt tận gốc có sự hỗ trợ của robot.
  • Chỉ định phẫu thuật trong ung thư tuyến tiền liệt.
  • Dựa trên giai đoạn tiến triển của ung thư theo hệ thống TNM.
  • Theo độ ác tính của tế bào ung thư là điểm Gleason.
  • Kỳ vọng sống.
  • Theo tình trạng bệnh đi kèm của người cao tuổi.

Tuy nhiên, phẫu thuật ung thư tuyến tiền liệt rất phức tạp về mặt kỹ thuật và một số biến chứng có thể xảy ra trong quá trình phẫu thuật ung thư tuyến tiền liệt như:

  • Thủng trực tràng.
  • Viêm phúc mạc do rò phân, rò rỉ nước tiểu vào ổ bụng.
  • Liệt dương.
  • Tiểu không tự chủ.
  • Hẹp cổ bàng quang.
  • Tích tụ dịch bạch huyết, huyết khối tĩnh mạch…

Xạ trị

Là phương pháp sử dụng tia bức xạ từ bên ngoài vào vùng bệnh hoặc vùng có nguy cơ mắc bệnh, xạ trị là biện pháp điều trị tại vùng bệnh nhằm mục đích điều trị tận gốc nguyên nhân hoặc điều trị triệu chứng tùy thuộc vào giai đoạn bệnh, nhóm nguy cơ, tình trạng bệnh nhân, bệnh đi kèm, khả năng sống sót và chức năng tình dục, cũng như sở thích của bệnh nhân. Xạ trị có thể kết hợp với các phương pháp khác như nội tiết…

Điều trị nội tiết

Sử dụng các loại thuốc chống lại hoạt động androgen và sự phát triển của tuyến tiền liệt, bao gồm hormone và các chất không phải hormone. Ung thư tuyến tiền liệt được cho là phát triển phụ thuộc vào nội tiết tố nam, vì vậy việc giảm hoặc loại bỏ nội tiết tố nam sẽ gây ra cái chết của các tế bào ung thư phụ thuộc vào nội tiết tố.

Liệu pháp nội tiết là phương pháp điều trị chính cho ung thư tuyến tiền liệt di căn và kết hợp với các phương pháp khác (xạ trị, phẫu thuật) cho các bệnh ung thư khu trú có nguy cơ cao và trung bình.

Việc theo dõi phải được điều chỉnh cho phù hợp với từng bệnh nhân và để đánh giá hiệu quả và tác dụng phụ của liệu pháp nội tiết. Liệu pháp nội tiết ngắt quãng cũng có thể được sử dụng để giảm tác dụng phụ và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Cách phòng ngừa ung thư tiền liệt tuyến

Ăn cà chua và thực phẩm màu đỏ

Cà chua, dưa hấu và các loại thực phẩm màu đỏ có chất chống oxy hóa mạnh – lycopene. Theo Viện Nghiên cứu Ung thư Hoa Kỳ, những người ăn nhiều cà chua và các món ăn chế biến từ loại quả này có nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt thấp hơn những người không ăn. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng các nghiên cứu về mối liên hệ giữa cà chua và nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt vẫn còn hạn chế và các nghiên cứu bổ sung đang được tiến hành.

Nghiên cứu của Đại học Bách khoa Valencia năm 2018 cho thấy cà chua chín tích tụ nhiều lycopene hơn, cà chua nấu chín giúp cơ thể hấp thụ chất này dễ dàng hơn.

Chế độ ăn thêm rau và trái cây

Các chất dinh dưỡng và vitamin có trong rau và trái cây đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt. Đặc biệt, rau xanh có chứa các hợp chất giúp cơ thể chống lại carcinogens – chất gây ung thư. Đồng thời, chế độ ăn uống giàu chất dinh dưỡng cũng giúp làm chậm sự phát triển của ung thư.

Cân nhắc thêm đậu nành và trà

Theo các chuyên gia từ Khoa Thực hành Tổng hợp, Đại học Melbourne, đậu phụ, đậu gà, đậu lăng, và đậu phộng có thể giúp giảm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt vì chúng chứa isoflavone chống oxy hóa mạnh.

Về mối liên hệ giữa trà và nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt, một nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Tầm soát và Phòng chống Ung thư, Trung tâm Ung thư Quốc gia Nhật Bản đã chứng minh tỷ lệ người châu Á mắc ung thư. Tuyến tiền liệt thấp hơn ở châu Âu do các yếu tố môi trường và thói quen uống trà xanh.

Chọn chất có nguồn gốc từ thực vật

Theo nghiên cứu của Đại học Waterloo, chất béo động vật làm tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt, do đó, để ngăn ngừa căn bệnh này, bạn nên tiêu thụ chất béo có nguồn gốc thực vật như dầu ô liu, dầu gấc, dầu cải,…

Từ bỏ việc hút thuốc

Bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt có thói quen hút thuốc lá có nguy cơ tái phát bệnh và tử vong cao hơn so với người không hút thuốc. Các chuyên gia trên thế giới cho rằng không bao giờ là quá muộn để bỏ thuốc lá. Dựa trên Cơ sở dữ liệu thông tin toàn diện về bệnh ung thư của Viện Ung thư Quốc gia, các nhà khoa học đã chỉ ra rằng nếu bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt bỏ hút thuốc trong vòng 10 năm, nguy cơ tử vong của họ sẽ giảm xuống.

Tập thể dục

Thừa cân hoặc béo phì có thể làm tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt xâm lấn. Đi bộ, chạy bộ, bơi lội, đạp xe… thường xuyên giúp cơ thể tăng cơ, giảm mỡ và trao đổi chất tốt hơn để duy trì cân nặng hợp lý.

Thăm khám bác sĩ chuyên khoa

Ngoài việc thăm khám định kỳ, mỗi nam giới cần trao đổi với bác sĩ về nguy cơ mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt của mình, đặc biệt là 3 vấn đề sau: Cần làm các xét nghiệm tầm soát, tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư, chế độ dinh dưỡng hợp lý. Ngoài ra, khi có các biểu hiện như khó chịu vùng chậu, trực tràng, tiểu khó, tiểu ra máu và tinh dịch,… cần đến gặp bác sĩ ngay để được thăm khám chuyên sâu.

Khám, phát hiện sớm và tầm soát ung thư tiền liệt tuyến ở những đối tượng nguy cơ cao là hết sức cần thiết

Kết luận: Ung thư cổ tiền liệt tuyến có tiên lượng tốt nếu phát hiện ở giai đoạn đầu, có thể chữa khỏi hoặc kéo dài với chất lượng cuộc sống được đảm bảo. Vì vậy, việc khám, phát hiện sớm và tầm soát ung thư tiền liệt tuyến ở những đối tượng nguy cơ cao là hết sức cần thiết. Để có kết quả xét nghiệm, chẩn đoán chính xác nhất và điều trị bệnh hiệu quả, bạn nên thăm khám và điều trị tại các cơ sở y tế chuyên khoa.

Xem thêm bài viết liên quan:

Thuốc chữa phì đại tuyến tiền liệt hiệu quả

Chế độ ăn dành cho người bị u xơ tuyến tiền liệt

Kích thước tuyến tiền liệt bình thường và phì đại là bao nhiêu?

0/5 (0 Reviews)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.