Cây cơm cháy là một loại thảo dược tính ấm, có vị chua có tác dụng hỗ trợ điều trị đau nhức xương khớp, bong gân, phong thấp, đau nhức, viêm khí quản… do thời tiết. Việc điều trị các bệnh khác nhau thì liều lượng cũng như cách dùng loại thảo dược này cũng có sự khác nhau nhất định. Cùng tìm hiểu kỹ hơn về công dụng của loại thảo dược này qua bài viết dưới đây.

Cây cơm cháy – Đặc điểm tự nhiên

Cây cơm cháy hay còn gọi là Sóc dịch, Cây thuốc mọi, Tiếp cốt thảo, Tiểu tiếp cốt đan có tên khoa học là Sambucus javanica Reinw. ex Blume – thuộc họ Sambucaceae.

Hình ảnh về hoa và lá cây cơm cháy
Hình ảnh về hoa và lá cây cơm cháy

Cây cơm cháy là một loại cây thân xốp, có màu lục nhạt, nhiều cây có thể cao gần 3m. Cành cây to, rỗng nhưng có tủy trắng xốp bên trong, ở bề mặt cành có nhiều lỗ bì.

Lá mềm, mọc đối, kép lông chim lẻ gồm 3-9 lá chét, dài 8-15cm, rộng 3-5 cm, mép khía răng; cuống lá có rãnh ở mặt trên và loe rộng ở phía gốc thành bẹ. Hoa nhỏ màu trắng, mọc thành xim, nom như tán kép. Quả mọng, hình cầu, màu đỏ sau đen, chứa 3 hạt dẹt. Hoa cây cơm cháy thường nở vào tầm tháng 5 đến tháng 9. Thu hoạch cả cây vào tháng 11 hàng năm.

Cây thường mọc hoang ở miền núi, ven suối, bờ khe từ Lai Châu, Lào Cai, Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Thái tới Lâm Đồng. Một số nơi còn trồng làm cây cảnh.

Giá trị dinh dưỡng của quả cơm cháy

Quả cây cơm cháy chứa hàm lượng dinh dưỡng cao
Quả cây cơm cháy chứa hàm lượng dinh dưỡng cao

Quả cơm cháy chứa hàm lượng calo thấp nhưng rất giàu các chất chống oxy hóa. Cụ thể

  • Vitamin C: trong 100gr quả cơm cháy chín mọng, có khoảng 6-35mg vitamin C khoảng 60% lượng Vitamin C cần cung cấp mỗi ngày cho cơ thể.
  • Chất xơ: có khoảng 7gr chất xơ trên 100gram, khoảng ¼ lượng chất xơ cần cung cấp mỗi hàng ngày.
  • Bổ sung lượng flavonol tốt: cây cơm cháy chứa rất nhiều các flavonol chống oxy hóa, đặc biệt hoa cây cơm cháy có chứa lượng flavonol nhiều gấp 10 lần so với quả cơm cháy.
  • Cung cấp một lượng acid phenolic lý tưởng: giúp giảm tác động của stress oxy hóa lên cơ thể.
  • Ngoài ra, quả cơm cháy còn chứa nhiểu vitamin B6, kali, sắt…

Tác dụng của quả và cây cơm cháy

Nước ép từ quả cơm cháy giúp bảo vệ hệ hô hấp, cải thiện các triệu chứng cúm, cảm lạnh
Nước ép từ quả cơm cháy giúp bảo vệ hệ hô hấp, cải thiện các triệu chứng cúm, cảm lạnh
  • Giúp đẩy lùi triệu chứng cúm và cảm lạnh: với hàm lượng dồi dào những dưỡng chất giúp bảo vệ cơ thể trước sự tấn công của virus, vi khuẩn gây cúm, sốt hay cảm lạnh. Siro chiết xuất từ quả cơm cháy giúp bảo vệ hệ thống miễn dịch và tăng cường sức khỏe.
  • Giúp bảo vệ sức khỏe  tim mạch: quả cơm cháy chứa hàm lượng các chất chống oxy hóa có tác dụng bảo vệ sức khỏe tim và mạch máu. Nhiều nghiên cứu cho thấy, nước ép từ quả cơm cháy giúp giảm hàng lượng chất béo, cholesterol và acid uric trong máu.
  • Giúp cải thiện chứng táo bón: với hàm lượng chất xơ dồi dào, quả cơm cháy giúp quá trình đào thải phân dễ dàng hơn, giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh hơn ngăn ngừa táo bón.
  • Giúp tăng cường sức khỏe đôi mắt: ngoài hàm lượng vitamin C dồi dào, quả cơm cháy còn chứa vitamin A và các loại khoáng chất giúp bảo vệ thị lực, ngoài ra còn giúp bảo vệ da trước ảnh hưởng của các tia UV.
  • Có lợi cho hệ hô hấp: lượng vitamin C trong quả cơm cháy vừa tăng cường sức đề kháng và có lợi cho hệ hấp. Các bài thuốc từ quả cơm cháy giúp cải thiện rõ rệt chứng viêm quản và hen suyển ở trẻ em.

Một số bài thuốc quý từ cây cơm cháy

Trị ghẻ lở, vết thương

Chuẩn bị khoảng 20g lá cơm cháy mang đi rửa sạch. Cho vào ấm và sắc lên với nước thật đặc. Dùng nước này để rửa vào vết thương, cứ thực hiện cách này liên tục khoảng 5 ngày để mang đến tác dụng tốt.

Cây cơm cháy trị mẩn ngứa do thời tiết

Rửa sạch 30g lấy cây cơm cháy  và nấu lên cùng với 800ml nước. Đun với ngọn lửa nhỏ cho đến khi nước thuốc đặc sánh lại thì tắt bếp. Chờ cho nguội bớt rồi dùng nước thuốc rửa lên vùng da bị tổn thương. Hoặc có thể lấy nước thuốc pha với nước lạnh để tắm thường xuyên. Nó cũng sẽ mang đến tác dụng tốt.

Chữa chấn thương, bầm tím, đau nhức người do bị ngã

Để thực hiện cách chữa trị này khá phức tạp. Bệnh nhân chuẩn bị khoảng 20g rễ cây cơm cháy, cho vào nồi rồi nấu lên với 500ml nước và 200ml rượu. Đun với ngọn lửa nhỏ cho đến khi lượng nước trong nồi còn khoảng 200ml thì tắt bếp và nhắc xuống. Tiếp theo, lọc bỏ bã, cho thêm 30g đường trắng vào nước thuốc rồi khuấy đều để uống. Mỗi liệu trình kéo dài khoảng 5 ngày.

Ngoài cách trên, bệnh nhân cũng có thể dùng 20g rễ cây cơm cháy giã nát, thêm chút rượu, trộn đều rồi sao nóng. Đắp hỗn hợp lên chỗ sưng và lấy băng cố định lại. Cứ 3 tiếng sau thì thay thuốc, ngày đắp 2 lần để nó đạt hiệu quả như mong muốn. Tuy nhiên, bệnh nhân cần lưu ý đến nhiệt độ của thuốc, tránh đắp nóng quá sẽ gây bỏng da.

Cây cơm cháy hỗ trợ điều trị phong thấp, khớp xương sưng đau

Lấy 20 – 30g rễ cây cơm cháy đem đi rửa sạch, cho vào ấm rồi sắc lên với 700 ml nước. Dùng nước thuốc sắc được để uống hàng ngày và có thể lấy nước thuốc đặc để rửa lên vùng da cần điều trị.

Trị đau nhức

Muốn sử dụng lá cây cơm cháy để trị đau nhức cho cơ thể, bệnh nhân cần lưu ý: Nếu là mùa lạnh thì dùng rễ, mùa nóng dùng lá và cành. Trường hợp sử dụng rễ cây cơm cháy, giã nát chúng ra, sao nóng rồi đắp lên vùng bị đau. Nếu dùng cành và lá thì sao nóng rồi xoa và đắp lên vùng rốn. Bên cạnh đó, có thể sử dụng lá cây cơm cháy để hơ nóng, rải lên chiếu để nằm ngủ cũng sẽ khắc phục được chứng đau nhức tứ chi.

Xem thêm:

Tác dụng của tinh dầu quế như thế nào đối với sức khỏe?
Tác dụng của tinh dầu gừng với sức khỏe
Lá cây thường xuân có tác dụng gì?