Có câu nói: “Gout is the disease of Kings and the King of Diseases”, bệnh gout từ xa xưa được biết đến là bệnh của “vua chúa” vì thời đó chỉ có vua và những người giàu có mới có điều kiện được ăn nhiều thịt cá, hải sản, hay tiệc tùng và sử dụng rượu bia. Còn “King of Diseases” chính là mức độ đau đớn do các cơn gout cấp gây ra được đánh giá khủng khiếp nhất trong các loại bệnh.

Khoa học đã so sánh, đau do gout còn kinh khủng hơn đau đẻ gấp trăm lần, mặc dù người mắc bệnh gout đa số là đàn ông và đàn ông thì không đẻ nhưng vẫn có thiết bị đo được mức độ đau của hai vấn đề này. Vậy hãy cùng tìm hiểu bệnh gout là gì? Triệu chứng nhận biết ra sao? Nguy hiểm như thế nào nếu không được phát hiện sớm?

Bệnh gout là gì?

Bệnh gout là căn bệnh thường gặp trong xã hội hiện đại
Bệnh gout là căn bệnh thường gặp trong xã hội hiện đại.

 

Bệnh gout theo Tây Phương được hiểu là giọt dịch đọng lại trong khớp, còn theo Đông Phương là sự tắc nghẽn đường kinh lạc khiến các khớp sưng đau dữ dội (thống phong). Nguyên nhân chính của bệnh gout là sự rối loạn nồng độ acid uric, khi nồng độ acid uric tăng cao sẽ gây tích tụ tinh thể urat trong các khớp xương, gây viêm và sưng đau.

Gout là một trong những bệnh dễ dàng được chẩn đoán qua khai khác bệnh sử khi bệnh nhân có những cơn viêm đau khớp lặp đi lặp lại ở bàn chân, cổ chân hay đầu gối. Gout thường bị mỗi lần một khớp khác với các loại bệnh khác như lupus, viêm đa khớp dạng thấp, thoái hóa khớp thường bị nhiều khớp cùng một lúc.

Bệnh gout là bệnh đặc trưng ở nam giới, tỉ lệ mắc bệnh giữa nam và nữ là 7:3. Theo thống kê mới nhất từ các tổ chức lớn trên thế giới, tỉ lệ mắc bệnh gout ngày càng tăng cao và trẻ hóa độ tuổi vì thói quen ăn uống và ít vận động của thế hệ trẻ.

 

Nguyên nhân gây lên bệnh gout

Ở mức độ chuyên sâu hơn, các yếu tố gây rối loạn nồng độ acid uric trong máu – là nguyên nhân gây lên bệnh gout.

Acid Uric cao là nguyên nhân chính gây nên bệnh Gout
Acid Uric cao là nguyên nhân chính gây nên bệnh Gout.

 

Yếu tố làm tăng sản xuất acid uric:

  • Dinh dưỡng: thức ăn nhiều purin (trong thịt bò, heo, nội tạng, măng tây, nấm,…) nhiều fructose (trong men bia,…)
  • Huyết học: rối loạn sự tăng sinh tủy xương, tăng hồng cầu.
  • Thuốc: cytotoxic, Vitamin B12.
  • Di truyền: thiếu hụt enzyme Glucose-6-phosphate, Hypoxanthine Phosphoribosyl Transferase (HPRT).
  • Yếu tố khác: nghiện rượu, béo phì, vẩy nến, tăng glyceride máu, hoạt động quá mức.

 

Yếu tố gây giảm bài tiết acid uric ở thận:

  • Sử dụng lâu dài các loại thuốc: cyclosporin, lợi tiểu thiazide, lợi tiểu quai, ethambutol, aspirin liều thấp, levodopa, acid nicotinic.
  • Bệnh thận: bệnh thận đa nang, suy thận mạn.
  • Chuyển hóa nội tiết: mất nước, nhiễm acid lactic, suy giáp, cường cận giáp.
  • Yếu tố khác: béo phì, sarcoid, nhiễm độc thai kỳ, nhiễm chì.

Phân loại gout: có 2 loại

Gout nguyên phát ( 95%): do rối loạn chuyển hóa purin và rối loạn trong đào thải acid uric, thường gặp ở nam giới tuổi trung niên.

Gout thứ phát (5%): do các bệnh khác hoặc do sử dụng thuốc tây trong thời gian dài, thường gặp ở nữ giới sau mãn kinh.

 

Cơ chế của bệnh gout

Khi lượng acid uric trong máu tăng vượt ngưỡng bình thường (> 420 mol/l đối với nam, và >360 mol/l đối với nữ) sẽ lắng đóng dần ở các cơ quan của cơ thể dưới dạng tinh thể urat. Các tinh thể này khi ở màng hoạt dịch gây viêm khớp; ở thận gây viêm thận kẽ, sỏi tiết niệu dần dẫn đến suy thận, ở sụn xương (sụn khớp, sụn vành tai); ở các mô dưới da: khuỷu tay, mắt cá, gối hình thành hạt tophi.

 

Triệu chứng bệnh gout

Đau và sưng khớp ngón chân là triệu chứng của bệnh gout
Đau và sưng khớp ngón chân là triệu chứng của bệnh gout.

 

Cách để nhận biết bệnh gout nhanh nhất:  Sự xuất hiện của tinh thể urat trong hoạt dịch, xuất hiện hạt tophi.

Có từ 6 trong số các biểu hiện sau:

  • Đợt viêm sưng cấp.
  • Sưng viêm xảy ra trong 1 ngày..
  • Viêm 1 khớp duy nhất
  • Đỏ ở khớp.
  • Đau và sưng khớp ngón chân xuất hiện lần đầu tiên.
  • Đau một bên khớp ngón chân xuất hiện lần đầu tiên.
  • Đau một bên khớp cổ chân.
  • Có hạt tophi.
  • Tăng acid uric máu.
  • Chứng cứ sưng khớp ở kết quả chụp X- quang.
  • Chứng cứ u nang xương dưới sụn không X-quang.
  • Kết quả nuôi cấy hoạt dịch âm tính trong đợt viêm cấp.

Cách để nhận biết bệnh gout nhanh nhất (dành cho bệnh nhân). Chắc chắn bạn đang bị gout nếu có các dấu hiệu dưới đây:

  • Cơn đau khớp diễn ra đột ngột và dữ dội, thường ở ngón chân cái và kéo dài 12-24 tiếng đầu, thậm chí khớp sưng tấy. Đa số sau khi trời trở lạnh đột ngột hoặc sau khi ăn một bữa ăn nhiều đạm, nhiều rượu bia.
  • Khi đụng vào các khớp thấy nóng và đau, vùng xung quanh khớp ấm lên. Các vùng khớp bị sưng đỏ.

 

Diễn tiến của bệnh gout gồm 4 giai đoạn

Các giai đoạn của bệnh gout
Các giai đoạn của bệnh gout..

 

Giai đoạn 1: Nồng độ acid uric máu tăng

Nồng độ tăng axit uric trong máu âm thầm, giai đoạn này rất khó nhận biết và có thể kéo dài đến vài năm. Thường không có triệu chứng và xuất hiện ở nam giới từ tuổi dậy thì, nữ giới ở tuổi mãn kinh.

 

Giai đoạn 2: Cơn gout cấp đầu tiên xuất hiện

Ở giai đoạn này thì nồng độ axit uric rất cao, dẫn đến hình thành các tinh thể xuất hiện ở ngón chân. Tại khoảng thời gian này, người bệnh sẽ cảm thấy đau khớp nhưng cơn đau sẽ không kéo dài. Một thời gian sau triệu chứng khác của bệnh gout dần trở nên rõ rệt với cường độ và tần suất ngày càng gia tăng.

Bắt đầu xuất hiện cơn gout cấp khi nồng độ acid uric ở nam > 7mg/dl và nữ > 6mg/dl.

Cơn gout đầu tiên thường xảy ra đột ngột vào ban đêm: rất đau ở một ngón chân cái, trong khi chân bên kia không bị gì cả, thậm chí đụng chân vào ra giường hay chăn cũng khiến bệnh nhân đau dữ dội. Trong vài giờ, ngón chân cái sưng to dần,  ửng đỏ và nóng lên. Kèm theo đó, người bệnh có thể mệt mỏi, sốt, rét run,…

 

Giai đoạn 3: các cơn gout cấp xuất hiệ n thường xuyên hơn

Là giai đoạn cực nguy hiểm khi các triệu chứng của bệnh ngày càng trầm trọng và các tinh thể axit uric sẽ tấn công nhiều khớp.

Đây cũng là giai đoạn sẽ xuất hiện các khối chất nổi dưới da. Tình trạng này sẽ làm bệnh nhân bị đau dữ dội hơn gấp nhiều lần và có thể phá hủy sụn.

Ở giai đoạn này, các cơn gout cấp xuất hiện với tần xuất dày dặc hơn rất nhiều khiến người bệnh đau đớn, mệt mỏi,…

Dấu hiệu để nhận biết bạn đang ở giai đoạn này chính là:

  • Acid uric tăng và có sự hiện diện của tinh thể muối urat.
  • Cảm giác như khớp khỏi hoàn toàn.
  • Khoảng cách giữa cơn đau đầu tiên và cơn đau thứ 2 có thể kéo dài từ vài tháng đến vài năm, thậm chí 10 năm.
  • Càng về sau, khoảng cách càng ngắn, các cơn viêm khớp cấp xảy ra liên tiếp và dai dẳng, không khi nào dứt cơn.
Khi acid uric tăng cao làm cho bệnh gout ngày càng trầm trọng hơn
Khi acid uric tăng cao làm cho bệnh gout ngày càng trầm trọng hơn.

 

Giai đoạn 4: Gout mạn tính

Đây là giai đoạn nặng nhất và khủng khiếp nhất đối với người bệnh, khớp bị biến dạng, đau nhức, teo khớp, cứng khớp, thậm chí không cử động được,…

Dấu hiệu điển hình là xuất hiện các cục u (tophus) ở sụn vành tai, ở phần mềm cạnh khớp, quanh khớp ngón chân, ngón tay, khuỷu tay, cổ chân, gối,…do acid uric lắng đọng ở các khớp và các tổ chức mềm xung quanh khớp

Kích thước các cục u từ vài mm đến vài cm, không đau, dưới lớp da mỏng có thể nhìn thấy cặn trắng do acid uric lắng đọng, khi bị vỡ sẽ xì ra một chất như phấn, chính là các tinh thể muối urat mà nhiều người hay tưởng nhầm là mủ.

 

Vậy đối tượng dễ mắc bệnh gout nhất là ai?

  • Nam giới từ 30-50 tuổi chiếm tỉ lệ cao, thường do thói quen ăn uống nhiều đạm, uống nhiều rượu bia, ít vận động.
  • Nữ giới trong giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh dễ mắc bệnh gout do hormon thay đổi nhiều và tiền sử nếu sử dụng nhiều thuốc tây hay đang mắc các bệnh về gan, thận, huyết áp,…
  • Bệnh gout rất ít khi xảy ra ở người trẻ và trẻ em. Tuy nhiên, nếu chế độ ăn uống và sinh hoạt thiếu lành mạnh thì nguy cơ mắc bệnh khá cao.

Mặc dù bệnh gout không gây nguy hiểm tới tính mạng trực tiếp và ngay lập tức. Tuy nhiên nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ dấn đến nhiều hệ quả xấu: cuộc sống sinh hoạt bị đảo lộn, đau đớn kéo dài khiến chất lượng cuộc sống giảm sút, cơ thể biến dạng, giảm khả năng vận động và quan trọng nhất là các biến chứng nguy hiểm về tim mạch, huyết áp, suy gan, suy thận, đột quỵ,…sau này.

 

Bệnh gout nên ăn gì?

Một chế độ ăn uống lành mạnh với nhiều rau xanh và hoa quả tươi sẽ giúp phòng ngừa và điều trị bệnh gout hiệu quả.
Một chế độ ăn uống lành mạnh với nhiều rau xanh và hoa quả tươi sẽ giúp phòng ngừa và điều trị bệnh gout hiệu quả.

 

Gout cũng là một trong số các bệnh mà chế độ ăn chiếm vai trò cực kỳ quan trọng, quyết định đến khả năng kiểm soát bệnh, vì vậy dưới đây là danh sách các thực phẩm nên và không nên ăn khi bị gout, đó là:

  • Nên: ăn nhiều rau xanh, trứng, sữa ít béo, phomai, yaourt, thịt trắng như thịt gà, thỏ, dầu oliu, dầu hướng dương, bổ sung nhiều calci và uống nhiều nước
  • Không nên: ăn các loại thực phẩm nhiều đạm như nội tạng ( tim, gan, lòng, tiết canh,…) các loại thịt đỏ ( thịt trâu, bò, heo, cừu,…) hải sản, thức ăn chua, măng, giá đỗ, nấm,… và rượu bia.

Lời kết

Ngoài ra, để tăng nhanh hiệu quả cải thiện bệnh, có thể dùng thêm các loại thảo dược thiên nhiên nổi tiếng dành cho gout như: hạt cần tây, nhũ hương, tơm trơng, lá lốt…

Xem thêm:

Bệnh Gout có chữa được không? Cách điều trị Gout không dùng thuốc
Top 7 loại thuốc, thực phẩm trị bệnh gout lâu năm hiệu quả nhất
5 cách chữa bệnh gout bằng lá tía tô tại nhà hiệu quả
Chỉ số acid uric máu và các bệnh lý liên quan
Acid uric máu là gì? nguyên nhân triệu chứng và cách điều trị

Nếu bạn đang gặp tình trạng hay có các biểu hiện của vấn đề về gout, cần được tư vấn thì hãy liên hệ đến Hotline 1900 7061 hoặc điền vào form bên dưới để được nghe các dược sĩ tư vấn MIỄN PHÍ.

   Tư VấnĐặt Hàng